W dniach 8-17 maja w warszawskiej Kinotece odbędzie się 6. Festiwal Filmowy Planete Doc Review, na którym obejrzeć można najwybitniejsze filmy dokumentalne ostatnich dwóch lat, w tym cztery obrazy fińskie.

Fiński pokój (The Living Room of the Nation)

Reżyseria: Jukka Kärkkäinen
Produkcja: Sami Jahnukainen, Mouka Filmi Oy, Finlandia 2009
82 min

Projekcje:
15 maja 18.45 Po seansie zapraszamy na spotkanie z reżyserem.
16 maja 15.30 Po seansie zapraszamy na spotkanie z reżyserem.
17 maja 15.45
Międzynarodowa premiera

O filmie:
Dlaczego życie jest takie trudne? – skarży się siedzący w niedbałej pozie na kanapie mężczyzna. To Tero, próbujący unieść ciężar czekającego go ojcostwa. Zanim cokolwiek jednak postanowi, woli się upić z przyjacielem. Kolejny z bohaterów opowiada o przypadkowym spotkaniu z gwiazdą filmów porno. Jeszcze inny, tonący w fotelu na przepoconej kołdrze, rozważa: – Przemoc domowa wzrasta w Finlandii. Rozwody, samotni rodzice. Jest naprawdę trudno. Biorąc to pod uwagę, czy nie lepiej żyć samotnie? Jukka Kärkkäinen skupia się na tym, co najświętsze w fińskich mieszkaniach: pokoju dziennym (living room). Antropologiczny instynkt podpowiada mu, że obserwacja tej świętej przestrzeni to źródło cennych informacji o jego narodzie. Proste, szerokie kadry mówią zaskakująco wiele o bohaterach, nie ukrywając ich maskowanych emocji.

Pokój dzienny to scena dramatów, dziwacznych relacji i miejsce najbardziej intymnych zwierzeń. Momentami niezamierzenie śmieszni, bohaterowie Kärkkäinena wydają się przede wszystkim rozpaczliwie bezradni. Zamknięty świat salonu doskonale odzwierciedla kruchość i zawiłość duszy Finów. Ich zdaniem lepiej milczeć i pozostawić problemy samym sobie, niż próbować zmieniać życie. Reżyser umiejętnie ukazuje fińskie cechy: skłonność do wymuszonego milczenia, teatralizowanego poniżenia i fałszywej skromności. Dzięki prostemu zabiegowi widz może zobaczyć, jak Finowie reagują na problemy innych i jak mówią o własnych. Sposób, w jaki to robią, decyduje – zdaniem reżysera – o tym, co nazywamy fińskością.

Kolej przez tajgę (BAM)

Reżyseria: Jouni Hiltunen
Produkcja: A Making Movies Oy Production, Finlandia 2008
52 min

Projekcje:
10 maja 21.15
12 maja 15.00

Wybrane festiwale:
2009 – Trieste Film Festival
2008 – Visions du Réel International Film Festival, Nyon; Nordic Film Days Lübeck

O filmie:
W marcu 1974 r. Leonid Breżniew wystosował apel do młodych radzieckich komunistów, w którym nawoływał do spontanicznego porzucenia dotychczasowego życia i wyjazdu na Syberię. W ciągu 5 lat mieli tam zbudować BAM (Kolej Bajkalsko-Amurską) – czyli 3500-kilometrową linię kolejową z dwustoma stacjami, przecinającą tajgę i łączącą jezioro Bajkał z Pacyfikiem. Budowa BAM-u była ostatnim wielkim przedsięwzięciem Związku Radzieckiego, które w swym propagandowym założeniu miało pomóc rozwiązać ekonomiczne problemy komunistycznego kraju.

Dziesiątki tysięcy idealistycznie nastawionych młodych ludzi z entuzjazmem zareagowało na apel Breżniewa. Wierząc w głęboki sens projektu, opuścili rodziny i wyjechali ze swych miast, aby jako wolontariusze pracować przy budowie kolei przez prawie 30 kolejnych lat. Wielu z nich zostało na Syberii na stałe, osiedliło się tam i założyło własne rodziny. Byli wśród nich dwaj legendarni budowniczowie BAM-u: Aleksander Bondar oraz Iwan Warszawski, których drużyny ochoczo rywalizowały ze sobą o honor komunistycznego Związku Radzieckiego.

Film jest w istocie nie tylko dokumentacją budowy BAM-u, lecz przede wszystkim opowieścią o ludziach, którzy całe swoje życie poświęcili realizacji tego przedsięwzięcia, wierząc, że w ten właśnie sposób są w stanie zapewnić przyszłość dla siebie i dla swoich bliskich. Obraz ten przedstawia również gorzką prawdę o tym, jak łatwo jest stracić rangę ideowego bohatera i stać się postacią zapomnianą przez społeczeństwo. W filmie wykorzystano archiwalne nagrania propagandowe, które swego czasu służyły komunistycznej władzy do manipulacji opinią społeczną.

Recepta na klęskę (Recipes for Disaster)

Reżyseria: John Webster
Produkcja: Kristina Pervila, Finlandia 2008
85 min

Projekcje:
9 maja 20.45 Po seansie zapraszamy na spotkanie z reżyserem.
10 maja 17.00 Po seansie zapraszamy na spotkanie z reżyserem.

Wybrane nagrody i festiwale:
2009 – Aarhus Filmfestival, Dania
2008 – Nordisk Panorama, Szwecja – Specjalne Wyróżnienie dla Najlepszego Filmu Dokumentalnego; DOK Leipzig, International Lepizig Festival for Documentary and Animated Film; Nordische Filmtage Lübeck; Amazonas Film Festival, Brazylia

O filmie:
Czy możemy poświęcić wygodny styl życia dla ratowania planety? Ile jesteśmy w stanie zrobić sami, nie zrzucając odpowiedzialności na innych? – te pytania stawia sobie autor Recepty na katastrofę John Webster. Nie chce być gołosłownym, więc przeprowadza desperacką naradę z najbliższymi i podejmuje decyzję, że przez rok on i jego rodzina będą stosować dietę z niską zawartością dwutlenku węgla. Film jest dokumentalnym zapisem przebiegu tego eksperymentu. Na początek Websterowie eliminują ze swego życia ropę naftową i jej pochodne. Koniec z samochodem i plastikiem – obwieszcza zapalony do pomysłu ojciec. Rodzina przechodzi więc na transport publiczny, zamiast auta korzysta z autobusu (taksówka to jednorazowy kompromis), zamiast trujących atmosferę samolotów wybiera kolej. W odstawkę idzie tym samym wygoda i komfort. Nie trzeba zatem długo czekać na emocjonalne skutki nowego sposobu życia. Rodzinne szczęście zostaje rzucone na szalę – znika sielanka, gromadzą się chmury. Dorośli wszczynają utarczki: o używanie plastikowych torebek, o stosowanie pasty do zębów potajemnie kupowanej dla dzieci przez żonę Johna (preparatu z soli i sody nie są w stanie używać), o skalę całego przedsięwzięcia. Autor filmu w bardzo uczciwy sposób przekazuje prawdę na temat rodzinnego eksperymentu, pokazując, jak wysoka bywa cena zmiany stylu życia. On sam z czasem zaczyna przypominać inkwizytora polującego na czarownice, jego rodzina powoli schodzi do podziemia.

Oczywiście eksperyment ma też bardzo dobre strony. Nowa "dieta" naprawdę służy otoczeniu (emisja gazów cieplarnianych zmniejsza się o połowę). Wraz ze zniknięciem wyręczających ze wszystkiego maszyn w życiu Websterów pojawia się też zupełnie nowa wartość – wspólnie spędzany czas i bliskość, o której istnieniu wszyscy jakoś zapomnieli.

Rewolucja, której nie było (The Revolution that Wasn’t)

Reżyseria: Aliona Polunina
Produkcja: Kuukulgur Film, Estonia/Finlandia 2008
96 min

Projekcje:
8 maja 16.00
10 maja 13.00

Wybrane nagrody i festiwale:
2009 – Trieste Film Festival – Alpe Adria Cinema Award; Kiev Documentary Film Festival, Ukraina – Główna Nagroda
2008 – DOK Leipzig, International Lepizig Festival for Documentary and Animated Film – Specjalne Wyróżnienie Jury; The Jihvala International Documentary Film Festival – Nagroda specjalna

O filmie:
Rosja, rok 2007. Przeciwnicy rządów Putina zbierają siły przed kolejnymi wyborami prezydenckimi, które mają się odbyć dokładnie za rok.

Anatolij i Andriej są nie tylko działaczami opozycji, lecz także zatwardziałymi wywrotowcami. Według nich tylko rewolucja może dać początek innej Rosji. Jako członkowie nielegalnej Partii Narodowo-Bolszewickiej chcą podążać drogą demokracji, ale zarówno rewolucja, jak i zwycięstwo wydają się być poza ich zasięgiem.
Podczas gdy nastoletni syn Anatolija pozostaje zaangażowany w politykę, jego ojciec znajduje duchowe schronienie pod skrzydłami zaciekłego wroga rosyjskiej rewolucji – Kościoła prawosławnego. Rewolucja, której nie było ukazuje konflikt między opozycją przywiązaną do ideałów, które kiedyś ukształtowały Związek Radziecki, a władzami trzymającymi Rosję w silnym, neokapitalistycznym uścisku. Jest to film o politycznych działaczach rosyjskiego podziemia, świadomych, że w walce z systemem, który od wewnątrz wydaje się niepokonany, być może będą musieli poświęcić życie.

Bilety:
Przedsprzedaż biletów: od 4 maja w kasach Kinoteki
W terminie od 4 do 7 maja, przy zakupie 10 biletów, cena 11 zł za jeden bilet.
Cena biletu normalnego 13 zł.
Rezerwacja telefoniczna (tylko w trakcie festiwalu): Kinoteka, tel: 22- 551 70 70.

Źródło: Planete Doc Review