Do sauny marsz!

Kojarzycie zapewne reklamę słodyczy (pewnych draży), w której Czerwony szkoli Żółtego jak poderwać dziewczynę i następnie każe mu powtórzyć niby niezawodny w tej sprawie tekst. Żółty przekręca jednak słowa swego nauczyciela i ostatecznie mówi: "Czy chciałabyś się spocić w występie reklamowym?". Hmm… No cóż… Z pewnością większość z pań na tego typu propozycję odpowiedziałaby zdecydowanie: "Nie, dziękuję".

Spocić się? I to w dodatku na oczach milionów widzów? A fuj! Pot, choć spełnia ważną funkcję, bo reguluje ciepłotę ciała, to jednak jego objawy, jak chociażby mokre plamy na ubraniu pod pachami, nas krępują. Aby nie zostać posądzonym o zaniedbywanie higieny osobistej oraz by w wyniku wydzielania specyficznego zapachu inni nie omijali nas szerokim łukiem, biegniemy do sklepu po jeden z wielu reklamowanych antyperspirantów.

Hmm… A może jednak czasem dobrze się spocić i to tak porządnie? Bez wątpienia każdy Fin odpowiedziałby, że warto i to najlepiej w saunie.

Ojczyzną sauny jest właśnie Finlandia. W kraju tym jest ponad 2 miliony saun, podczas gdy samych Finów jest około 5,3 milionów. Korzystanie z tego typu kąpieli już od wieków stanowi nieodłączny element fińskiej codzienności, a także spotyka się z coraz większym zainteresowaniem i aprobatą mieszkańców innych krajów. Co takiego jest w saunie, że w czasach wielkiego postępu technicznego rozebrany do naga człowiek chętnie wchodzi do małego pomieszczenia, by w temperaturze 80-100˚C porządnie się spocić? Otóż okazuje się, że tak prosty zabieg jak kąpiel w saunie ma niezwykłe właściwości dla ciała i dla duszy. Ale po kolei…

Sauna to, najprościej mówiąc, szczelne pomieszczenie z piecem i drewnianymi ławami, w którym panuje wysoka temperatura, służące do przegrzewania ciała. Sauna fińska (tzw. sauna sucha) to sauna niskiej wilgotności powietrza (około 3-10%), temperatura dochodzi w niej do 88-120˚C. Szczególne znaczenie ma w korzystaniu z tej sauny naprzemienne ogrzewanie i schładzanie ciała, które to powoduje oczyszczenie z nagromadzonych toksyn, poprawę krążenia i wzmocnienie układu odpornościowego organizmu. Dobroczynnie wpływa również na stres i zmęczenie. Sauna jest jednym z najważniejszych czynników odnowy biologicznej i profilaktyki prozdrowotnej.

Jak korzystać? W saunie nasz organizm poddany jest działaniu suchego, gorącego powietrza, które w krótkich okresach ma podwyższoną wilgotność, oraz działaniu niskich temperatur podczas schładzania ciała zimną wodą i powietrzem. Przebywamy na przemian w wysokiej i niskiej temperaturze, powtarzając cykl dwa, trzy razy. Pierwszy pobyt nie powinien trwać dłużej niż 8 minut, drugi 12 i dopiero po trzecim wejściu można spędzić w środku więcej czasu. Jednak, gdy idziemy do sauny pierwszy raz, wszystkie trzy wejścia nie powinny przekroczyć 15 minut łącznie.

Pierwsza faza kąpieli

Przed skorzystaniem z sauny dobrze jest wziąć prysznic, a następnie wytrzeć się do sucha. W saunie nie zajmujemy od razu najwyższych ławek, przemieszczamy się na wyższe poziomy w kabinie co kilka minut. Początkowo należy usiąść lub położyć się na najniższej ławce i to w taki sposób, by wszystkie części ciała znajdowały się mniej więcej na tym samym poziomie.

Po chwili zaczną pojawiać się na naszej skórze pierwsze kropelki potu. Twarz można ukryć w obu dłoniach, chroniąc ją przed działaniem zbyt gorącego powietrza. Kiedy dochodzimy do wniosku, że jesteśmy już dostatecznie spoceni i przegrzani, zaczynamy wykonywać masaż ciała, nacieramy się dłońmi obu rąk. Po około 8-12 minutach polewamy rozgrzane kamienie pieca szklanką wody. Warto do niej dodać kilka kropel olejku aromatycznego. Moment wylania wody na kamienie Finowie uważają za najistotniejszy, a wręcz nazywają go "duszą sauny". Po kilku minutach wychodzimy z kabiny, by się ochłodzić. Przed opuszczeniem powinniśmy jednak usiąść w pozycji pionowej (jak na krześle), aby krążenie mogło znowu dostosować się do tej pozycji. W innym przypadku może nam się zawrócić w głowie. Następnie powoli schodzimy z ławek i wychodzimy na zimne powietrze.

Druga faza kąpieli

Teraz schładzamy nasze ciało. Ważne jest odpowiednie oddychanie (szybki wydech i spokojny wdech), a także marsz "w tę i z powrotem". Po chwili bierzemy zimny prysznic. Strumień wody kierujemy najpierw na te miejsca, które są jak najbardziej oddalone od serca, a więc początkowo polewamy nogi (od stóp w górę), później ręce (od dłoni do ramion), a na końcu twarz, kark i tułów. Następnie wycieramy ciało i jeszcze chwilę pozostajemy na powietrzu lub w zimnym pomieszczeniu, aż do momentu, gdy poczujemy chłód w stopach. Wówczas wracamy do sauny i postępujemy jak poprzednio. Zaleca się trzykrotny cykl przegrzewania i schładzania ciała.

Po upływie pewnego okresu od kąpieli w saunie odczuwamy zmęczenie – jest to naturalna reakcja organizmu. Po zakończeniu zabiegu należy odpocząć najlepiej w pozycji półleżącej, a także po około 20 minutach po wyjściu z sauny trzeba uzupełnić niedobór płynów w organizmie wodą mineralną, sokami owocowymi i napojami izotonicznymi.

A oto garść zaleceń dla korzystających z sauny:

• Jedno wejście do sauny powinno trwać ok. 5-15 minut, a całkowity czas nie powinien przekraczać 30 minut. Sensowne jest korzystanie z sauny 2-3 razy w tygodniu.
• Po każdym wyjściu z sauny należy wziąć prysznic naprzemienny zimną-gorącą wodą i odpocząć 10-15 minut.
• Liczba wejść do sauny:
  • 1 dla dzieci od 3 do 12 lat,
  • 2-3 dla dorosłych.
• Przebywając w saunie, nie należy pić napojów.
• W czasie przebywania w saunie nie wolno smarować ciała lub twarzy żadnymi kremami, gdyż powoduje to zmniejszenie powierzchni ciała, która wydala pot.
• Z sauny najlepiej korzystać nago.
• W okresie korzystania z sauny nie należy dużo jeść, a także pić kawy i alkoholu.
• Do sauny najlepiej wchodzić ok. 2 godz. po posiłku.
• Jeżeli nogi i/lub ręce są zimne – ogrzać je przed wejściem.
• Nie wchodzić do sauny w stresie i zmęczeniu – zbytnie obciążenie serca oraz mniejsza skuteczność.
• Wytrzeć ciało przed wejściem.

Nie wszyscy jednak mogą korzystać z kąpieli w saunie. Nie powinni tego robić ci, którzy mają problemy z nadciśnieniem czy chorobami skóry, osoby przeziębione, wszyscy mający wrzody, guzy, choroby weneryczne, a także daltoniści, kobiety w ciąży oraz właśnie miesiączkujące.

Sauna ma niezwykłe właściwości zdrowotne. Zaspokaja ona naturalne potrzeby współcześnie żyjących ludzi: rozluźnia fizycznie i psychicznie, poprawia nastrój, zwiększa wydolność, oczyszcza i odtruwa organizm. Wyrównuje straty spowodowane niekorzystnymi warunkami życia, poprawiając w widocznym stopniu wiele funkcji organizmu, a zwłaszcza dotyczących wydolności serca i krążenia krwi.

Sauna odgrywa szczególną rolę w życiu Finów. Dla nich jest ona niemal świętym miejscem, w którym obowiązują specjalne zasady pobytu. W saunie nie rozmawia się głośno, nie kłóci się, a dane przyrzeczenia mają moc wiążącą. Tutaj również odpoczywa się, leczy ciało i duszę. Co ciekawe, to właśnie tutaj załatwia się ważne sprawy: prywatne, zawodowe i państwowe. Sauna zatem łączy ludzi.

Edyta Piotrowska, Finlandia.pl